„Skoki przez epoki. Osiem podróży w przeszłość” – Wydawnictwo LITERACKIE

03/06/202603/06/2026 wNaszejBajce "Skoki przez epoki. Osiem podróży w przeszłość" - Wydawnictwo LITERACKIE, 978-83-08-09364-1, Adam Pękalski, historia, Marcin Przewoźniak

15 marca 2026 roku zmarł Marcin Przewoźniak, człowiek wielu talentów, z wielkim poczuciem humoru, pisarz, poeta, pedagog. Zostawił po sobie wiele pięknych i wartościowych książek, a wśród nich jedną, której premiery niestety nie doczekał…

Historia bywa postrzegana jako zbiór dat, nazwisk i wydarzeń, które trzeba zapamiętać. Jednak Marcin Przewoźniak, ceniony autor ponad stu książek dla dzieci i młodzieży, w swoim ostatnim dziele udowadnia, że przeszłość można pokazać zupełnie inaczej – poprzez codzienne życie dzieci, ich marzenia, obowiązki, lęki i przygody. „Skoki przez epoki. Osiem podróży w przeszłość” to książka, która nie tylko uczy, ale przede wszystkim pozwala poczuć, jak wyglądało dorastanie w różnych okresach dziejów Polski. Pozostając wierny aż do samego końca swojej maksymie „bawiąc, uczyć”, stworzył pełną humoru, a zarazem poruszającą ważne tematy perełkę dla młodych pasjonatów historii (i nie tylko!)

Autor zabiera czytelnika w osiem niezwykłych podróży, rozpoczynających się w słowiańskim grodzie w 939 roku, a kończących w czasach nam współczesnych. Każde opowiadanie przedstawia bohaterów żyjących w innej epoce, dzięki czemu możemy spojrzeć na historię oczami dzieci i nastolatków.

W 939 roku poznajemy Sobka, chłopca, który po uroczystych postrzyżynach zostaje uznany za niemal dorosłego. Zamiast nauki i zabawy czeka go ciężka praca przy budowie grodu, a codzienność jego rodziny wyznaczają dawne słowiańskie wierzenia i nieustanna walka o przetrwanie. Kilka wieków później przenosimy się do średniowiecza, gdzie młody Sobiech uczy się fachu bednarza pod okiem surowego mistrza, mieszkając i pracując w jego warsztacie niemal przez cały tydzień. Towarzyszymy również Miklaszowi, który poznaje uroki średniowiecznej szkoły, w której obok matematyki, geometrii i łaciny ważną rolę odgrywa… rózga. Książka pokazuje przy tym, że dzieciństwo w dawnych wiekach wyglądało zupełnie inaczej niż dziś – większość dzieci od najmłodszych lat musiała pracować, a edukacja pozostawała przywilejem nielicznych, przede wszystkim chłopców.

W kolejnych opowieściach trafiamy do XVII-wiecznego folwarku, gdzie siostry Mela i Nuśka od świtu pomagają we dworze, przygotowując się na przyjazd ważnych gości. W roku 1785 obserwujemy życie młodzieży pobierającej nauki w elitarnych szkołach, gdzie dni upływają na nauce łaciny, greki, rachunków i wkuwaniu mów Cycerona. Rok 1885 ukazuje z kolei świat biednych dzieci zmuszonych do wielogodzinnej pracy w fabrykach i kopalniach. Następnie wędrujemy przez kolejne dekady – od początku XX wieku, przez tragiczny wybuch II wojny światowej, aż po rzeczywistość PRL-u z kartkami na żywność, kolejkami przed sklepami i produktami, które dziś starsze pokolenia wspominają z nostalgią. Dzięki tym historiom czytelnik może nie tylko poznać kolejne epoki, ale przede wszystkim spojrzeć na nie oczami swoich rówieśników i przekonać się, jak bardzo zmieniało się życie dzieci na przestrzeni ponad tysiąca lat.

„Skoki przez epoki. Osiem podróży w przeszłość” to książka, która zachwyci zarówno młodych miłośników historii, jak i tych, którzy na co dzień omijają ten temat szerokim łukiem. Marcin Przewoźniak pokazuje, że za wielkimi wydarzeniami i przełomowymi momentami dziejów zawsze stoją zwykli ludzie – a szczególnie dzieci, których codzienność często bywała znacznie trudniejsza, niż mogłoby się nam dziś wydawać.

To mądra, angażująca i pełna pasji lektura, która nie tylko przekazuje wiedzę, lecz także skłania do refleksji nad tym, jak bardzo zmienił się świat. Współczesny młody czytelnik może dzięki niej lepiej dostrzec rzeczy, które dziś wydają się oczywiste: możliwość swobodnej nauki, poczucie bezpieczeństwa, dostęp do jedzenia czy brak konieczności podejmowania ciężkiej pracy od najmłodszych lat. Niewykluczone, że po lekturze niejedno narzekanie na szkołę, przedszkole czy obiad przygotowany przez rodziców wybrzmi już nieco ciszej.

W niezwykle przystępny sposób książka przybliża realia minionych epok, sprawiając, że historia staje się żywa, bliska i zrozumiała. Dodatkowym atutem są komentarze jej niezwykłego przewodnika – szczura, który od wieków towarzyszy mieszkańcom polskich ziem. Ten sympatyczny obserwator z dużą dawką humoru komentuje obyczaje, tradycje i codzienność kolejnych epok, niekiedy nie szczędząc kąśliwych uwag pod adresem dawnych zwyczajów. Jednocześnie dzieli się ciekawostkami, wyjaśnia historyczne realia i pomaga lepiej zrozumieć świat przedstawiony w opowiadaniach.

To propozycja szczególnie godna polecenia czytelnikom, którzy nie przepadają za podręcznikowym przekazywaniem wiedzy. Jesteśmy przekonani, że w takiej formie historyczne ciekawostki, fakty i konteksty zostaną zapamiętane znacznie łatwiej niż podczas tradycyjnej lekcji.

Gorąco polecamy!